Nhớ Về Một Người Anh Khả Kính
Thứ bảy - 12/09/2015 08:33    1330
Kính dâng hương linh Anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ, nguyên ủy viên Nghiên huấn Ban Hướng Dẫn GĐPT Việt Nam.
anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ
anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ
Năm 1970, tôi được Ban huynh trưởng GĐPT Chánh Quang (Rạch Giá-Kiên Giang)  cử đi dự liên trại huấn luyện huynh trưởng A Dục-Lộc Uyển tại chùa Phước Hậu, Trà Ôn, Vĩnh Long. Đối với các GĐPT miền Tây Nam bộ thì đây là trại huấn luyện chính quy đầu tiên được tổ chức .

Trong một tiết học về đề tài “Tư cách người Huynh trưởng GĐPT”, anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ đã giảng cho chúng tôi nghe về Cái Dũng Của Thánh Nhân qua câu chuyện của hai nhân vật Liêm Pha Lạn Tương Như trong truyện Đông Châu Liệt Quốc. Qua nội dung truyện kể cùng với nghệ thuật kể chuyện của Anh Từ, bản thân tôi vô cùng tâm đắc về ý nghĩa câu chuyện. Đến nay, dù thời gian đã qua hơn 40 năm, tôi vẫn còn ghi nhớ sâu sắc về ấn tượng khó quên của tiết học ấy. Cho dù hôm nay, anh Nguyễn Khắc Từ không còn hiện diện ở thế gian này, nhưng kỷ niệm về Anh trong tôi không bao giờ phai nhạt.

Tôi còn nhớ câu chuyện Anh kể như sau :

-Lạn Tương Như là quan văn, Liêm Pha là quan võ. Cả hai người đều là bề tôi lương đống của nước Triệu. Lúc ấy, Tần là một nước mạnh, vua Tần muốn cướp lấy viên ngọc bích họ Hòa của nước Triệu mà không được nên ấm ức mãi.

Một hôm, vua Tần mời vua Triệu đến Mã Trì hội kiến để bàn quốc sự. Giữa buổi tiệc, vua Tần nói với vua Triệu : “Ta trộm nghe rằng vua nước Triệu giỏi về âm nhạc. Nay, nhân buổi tiệc vui, ta muốn mời ngài gảy đàn cho mọi người thưởng thức”. Nói xong Tần vương sai đem đàn ra để trước mặt Triệu vương. Vua Triệu đỏ mặt hỗ thẹn nhưng chẳng dám từ chối, bèn nâng đàn lên gảy khúc Tương Linh. Tần vương khen lấy khen để và bảo quan thái sử chép việc này vào sử nước Tần : “Năm…tháng…ngày… vua Tần cùng vua Triệu họp tại Mã Trì, Vua Tần sai vua Triệu gảy đàn mua vui”.

Lúc ấy, Lạn Tương Như theo hầu vua Triệu, thấy Tần vương làm nhục vua mình, liền tay cầm bình rượu, bước đến chỗ ngồi của vua Tần, nói : “Vua Triệu nghe nói vua Tần cũng giỏi về âm nhạc, nay yêu cầu đại vương gõ vào bình rượu này để giúp vui cho buổi tiệc”. Vua Tần giận tái mặt. Lạn Tương Như chẳng hề sợ hãi, nói tiếp: “Khi đại vương cậy nước Tần mạnh, chỉ muốn sai khiến các nước khác mà không kính nễ lân bang chăng? Nếu vậy, đại vương đã làm nhục nước tôi. Tôi xin lấy cái chết để đổi lấy cái chết của đại vương mà rửa mối quốc nhục

Bọn tả hữu nước Tần muốn xông vào lôi Lạn Tương Như ra. Lạn Tương Như hai mắt tròn xoe, chân mày dựng ngược, nói: “Các ngươi bước tới một bước, ta cùng vua các ngươi không còn nữa

Vua Tần sợ hãi, lấy tay ra hiệu cho tả hữu lui ra, rồi đưa tay gõ vào cái bình đựng rượu. Lạn Tương Như lại nói: "Xin đại vương khiến quan thái sử chép việc này vào sử”. Vua Tần phải nghe theo, khiến quan thái sử chép vào sử nước Tần rằng: “Năm…tháng…ngày… vua Triệu cùng vua Tần hội kiến tại Mã Trì. Vua Triệu sai vua Tần gõ vào bình đựng rượu góp vui”.

Vua Tần thấy không thể áp chế vua Triệu được, liền cùng vua Triệu ăn uống vui vẻ thân mật một lúc rồi giả say bãi tiệc. Quan khách khanh nước Tần là Hồ Thương hỏi nhỏ vua Tần :”Sao đại vương không truyền bắt vua Triệu với Lạn Tương Như?

Tần vương đáp: “Ta được mật báo cho hay nước Triệu phòng bị cẩn mật. Nếu ta làm không nên chuyện sẽ thành trò cười cho thiên hạ về sau. Chi bằng đợi dịp khác có hay hơn không”.

Nhờ có Lạn Tương Như không tiếc thân mạng mà đổi nguy thành an, giữa được danh dự cho vua Triệu. Triệu vương cảm nghĩa bèn phong cho Lạn Tương Như chức tước, bổng lộc cao hơn Liêm Pha.

Liêm Pha nghe tin, bất bình, nói: "Ta có công đánh thành cướp đất, còn Lạn Tương Như chỉ nhờ đầu môi chót lưỡi mà ngôi vị lại ở trên ta. Vả lại, hắn chỉ là một tên xá nhân của kẻ hoạn quan hèn mọn, ta đời nào chịu đứng dưới hắn! Nếu ta trông thấy mặt hắn là giết liền không tha”.

Lạn Tương Như được người nhà báo cho biết nên mỗi khi gặp buổi chầu đều cáo bệnh không đến để tránh gặp mặt Liêm Pha. Có hôm, lỡ ra đường gặp Liêm Pha từ xa đi đến, ông bảo phu xe tránh vào ngõ hẻm, đợi Liêm Pha qua khỏi rồi mới tiếp tục đi.

Bọn xá nhân trong phủ thấy thế tỏ ý chê cười Lạn Tương Như hèn nhát. Bọn họ nói : “Chúng tôi từ phương xa bỏ làng xóm, nhà cửa, người thân để đến đây hầu hạ ngài, coi ngài là bậc trượng phu. Ngày nay, ngài cùng Liêm Pha đồng phò một vua, ngôi thứ ngài lại cao hơn ông ta. Thế mà bị Liêm Pha nói một câu hăm dọa thì ngài chẳng dám đến triều, lại tránh mặt cả ngoài đường. Sao ngài sợ Liêm Pha quá vậy? Chúng tôi xấu hổ thay cho ngài mà không muốn theo phò ngài nữa”.

Lạn Tương Như buồn bã nói:

-Ta tránh mặt Liêm Pha là vì duyên cớ khác, chớ không phải vì khiếp sợ ông ta.

Bọn xá nhân hỏi :

-Xin ngài cho biết duyên cớ gì làm cho ngài có thể chịu nhục như vậy?

-Các ngươi xem Liêm Pha có uy lực bằng vua Tần không?

-Thưa, nhất định không bằng.

-Trước uy lực của Tần vương, trong thiên hạ không một ai dám chống lại. Thế mà ta đã ngang nhiên mắng vào mặt Tần vương, lại làm nhục cả vua tôi nước Tần trước bàng quan thiên hạ. Như thế ta có phải người hèn nhát hay không?

Sở dĩ nước Tần chưa dám đánh nước Triệu là vì nước Triệu còn có ta và Liêm Pha, nếu ta và Liêm Pha kình chống nhau thì sức mạnh của nước Triệu sẽ vì thế mà suy giảm đi. Nước Tần mà biết thế thì sẽ đem quân đánh chiếm nước Triệu ngay. Ta vì lợi ích của đất nước mà dẹp thù oán cá nhân chớ chẳng phải ta khiếp sợ Liêm Pha.

Bọn xá nhân nghe thế đều lấy làm cảm phục Lạn Tương Như.

Một hôm, hai phe xá nhân học Lạn và họ Liêm gặp nhau tại quán rượu. Bọn xá nhân họ Liêm tranh lấy chỗ ngồi tốt. Các xá nhân họ Lạn đều nhường chỗ và nói: “Chủ ta vì lợi ích nước nhà mà phải nhường nhịn Liêm tướng quân. Bọn ta cũng vì ý chủ mà nhường chỗ cho khách họ Liêm vậy”.

Liêm Pha từ đấy càng thêm ngạo mạn, còn Lạn Tương Như càng thêm nhẫn nhịn. Nhờ vậy mà không xảy ra điều xích mích lớn.

Chẳng bao lâu, có người ở Hà Đông tên Ngu Khanh đến chơi nước Triệu. Nghe bọn xá nhân kể lại câu chuyện bèn vào yết kiến Triệu vương và nói :

-Trọng thần của đại vương nay có phải là Lạn Tương Như và Liêm Pha không?

Vua Triệu đáp: “Phải”.

Ngu Khanh nói tiếp :

-Tôi nghe các bầy tôi thời trước đều một lòng yêu mến nhau. Nay đại vương có hai trọng thần mà để cho họ đố kỵ nhau, thực không phải phúc phần cho nước Triệu.

Rồi Ngu Khanh đem chuyện nghe được nói với vua Triệu và nói rằng :

-Họ Lạn càng nhường nhịn thì họ Liêm càng làm cao. Trong triều có việc thì không cùng nhau bàn bạc, hoạn nạn không giúp đỡ nhau. Như thế, đại vương làm sao trông cậy vào họ được? Tôi xin vì đại vương tìm cách nối lại tình nghĩa giữa hai người ấy.

Triệu vương gật đầu xin Ngu Khanh giúp đỡ.

Liêm Pha được Ngu Khanh phân tích cái sai của mình và cái đức của Lạn Tương Như mà tỉnh ngộ. Sau đó, ông đến quỳ trước dinh phủ họ Lạn để xin Lạn Tương Như tha thứ. Từ đó, hai vị trọng thần Liêm Pha và Lạn Tương Như lấy lại niềm hòa khí, phục hồi được sức mạnh của nước Triệu.

Qua câu chuyện trên đây, chúng ta thấy rõ đức DŨNG của Lạn Tương Như. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần đánh giá đúng cái Dũng của Liêm Pha. Vì ông là một công thần đã bao lần vào sinh ra tử lập nên nhiều công trạng cho nên tính khí rất tự phụ, không chịu phục tùng một ai, huống chi đó lại là một người “trói gà không chặt” như Lạn Tương Như ? Đó chính là nhược điểm của kẻ thất phu võ biền. Tuy nhiên, Liêm Pha đã chứng tỏ một sự giác ngộ nhanh chóng và tính phục thiện ít ai sánh kịp. Hành động đến quỳ trước cửa dinh Lạn Tương Như xin được tha thứ đã thể hiện cái Dũng của ông. Đó là tính cách của bậc anh hùng, bậc chính nhân quân tử. Ở đời, không mấy ai không phạm sai lầm, chỉ khác nhau ở chỗ biết hay không biết sai lầm để sửa chữa mà thôi.

Hành động của Lạn Tương Như và sự phục thiện của Liêm Pha đáng cho chúng ta kính phục và học tập. Cái Dũng của họ đúng là cái Dũng của bậc Thánh nhân để cho người đời sau ca ngợi và truyền tụng mãi mãi.

•••

Hôm nay, tuy anh Nguyễn Khắc Từ đã vắng bóng, nhưng lời dạy của Anh tôi vẫn khắc ghi. Nhìn lại tình hình phân hóa của tổ chức Áo Lam chúng ta hiện nay, tôi vô cùng đau xót. Phải chăng trong chúng ta lại xuất hiện một Lạn Tương Như và một Liêm Pha đời nay ?

Cùng chung một màu áo, cùng chung một lý tưởng, tại sao chúng ta lại phân biệt danh xưng ? Thé nào là “truyền thống”. thế nào là “quốc doanh”? Đức Phật đã dạy nên bỏ tâm phân biệt, vậy mà chúng ta lại dạy cho đoàn sinh : “Kia là quốc doanh, đây là truyền thống”

Lời dạy ấy sẽ còn ảnh hưởng tâm trí các em suốt một thế hệ. Ngày xưa, khi tôi lần đầu khoác lên mình chiếc áo Lam, tôi chỉ biết có Gia Đình Phật Tử Việt Nam, còn ngày nay, một bộ phận đoàn sinh mới vừa đặt chân vào ngưỡng cửa Nhà Lam đã được dạy rằng: “Ta là truyền thống, còn bên kia là quốc doanh”.

Có một lần, Ban Hướng dẫn Phân ban GĐPT Tỉnh tôi tổ chức trại Dũng tại khu du lịch Chùa Hang, xã Bình An, huyện Kiên Lương, Kiên Giang. Tôi đang cùng các em đoàn sinh dựng lều thì có một em du khách nữ khoảng 20 tuổi đến bên chúng tôi đứng xem. Tôi hỏi em đến từ tỉnh nào. Em trả lời đến từ Đà Lạt. Rồi em hỏi tôi : “Anh ơi, đây là GĐPT truyền thống hay quốc doanh vậy anh ?” Tôi trả lời em mà lòng buồn rười rượi : “Anh đi sinh hoạt GĐPT từ năm 1960 đến nay, trước như thế nào thì nay vẫn sinh hoạt như thế. Anh không hiểu thế nào là GĐPT truyền thống hay GĐPT quốc doanh”

Tôi đi sinh hoạt GĐPT từ năm 16 tuổi đến nay đã hơn 50 năm, trải qua bao biến thiên của thời cuộc, trải qua bao thử thách lòng trung kiên với màu áo Lam. Tôi tự xét thấy, dù ngày xưa tổ chức GĐPT miền Nam nằm trong lòng Hội Phật Học Nam Việt, hay sau đó thuộc về GHPGVN Thống Nhất, hoặc giờ đây là một bộ phận trong lòng Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam; tôi vẫn thấy rằng tổ chức GĐPTVN luôn trung thành với tôn chỉ, mục đích mà ngày xưa Đoàn Thanh Niên Phật Học Đức Dục, rồi Gia Đình Phật Hóa Phổ đã đề ra và Gia Đình Phật Tử Việt Nam tiếp nối cho đến hôm nay. Vậy thì do đâu và do ai đã đặt thêm cho GĐPTVN cái tên gọi kèm“đáng hổ thẹn” như thế kia ?

Ngày xưa, Liêm Pha sau khi thức tỉnh, đã quỳ gối sám hối trước cửa dinh Lạn Tương Như. Nhờ đó mà nước Triệu thoát khỏi cảnh “củi đậu nấu đậu”. Với tinh thần ôn cố tri tân, những người Áo Lam chúng ta cần noi gương Lạn Tương Như và Liêm Pha ngày trước để tổ chức chúng ta thoát khỏi tình trạng chia rẻ hôm nay.

Ôn lại bài học về sự đoàn kết mà anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ đã dạy tôi cách đây hơn 30 năm, tôi muốn nhân dịp này nói lên niềm trăn trở của mình trước tình trạng phân hóa hiện nay của tổ chức Áo Lam chúng ta. Tôi tha thiết kêu gọi các anh, chị hãy vì đàn em và vì màu Áo Lam thiêng liêng của chúng ta mà dẹp bỏ định kiến, xóa tan tỵ hiềm để đoàn kết xây dựng Ngôi Nhà Lam ngày thêm vững bền.

Nguyện cầu chư Phật Mười Phương gia hộ cho các anh chị hồi tâm chuyển ý hướng về con đường LỤC HÒA mà từ lâu nay chúng ta hằng dạy các em đoàn sinh thân yêu.

Minh Kim

(viết theo lời kể của anh Minh Trọng)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Gửi phản hồi
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây